Occasionally oddly told bit of satire, this is a play that should be seen and read by everyone. Where the term "robots" originates, the story tells of the sad eventual outcome of humans over-reliance on soulless workers.

Robot sözcüünü bugünkü anlamyla literatüre kazandrm bir yazar olarak bahsediliyor Capek'ten, aslnda kelimenin babas kardei imi (bu da küçük bir not). Bilim kurgunun ilk örnekleri arasnda yer alan R.U.R, aslnda bir oyun, yine insann sözde iyi niyetle balayan ancak her iyi niyetle balad eyde olduu gibi bunu da bitmeyen hrsna alet ederek insanln felaketini getirdiini görüyoruz bu oyunda. Semenderlerle Sava'ta olduu gibi insan yine kendisinin en büyük düman.

1920 ylnda yazlm ve ilk kez 1921de sahnelenmi, üç perdelik bir tiyatro oyunu R.U.R. Bu eserle ilgili tek bilgim Çekçe olduu ve robot sözcüünün ngilizceye bu oyunla geçtiinden ibaretti. R.U.R.un yazlmasnn üzerinden doksan dört yl geçmi. Kullandmz anlamyla robot kavramnn bu kadar yeni olmasna aryorum; kitap Cyrano de Bergeracn bilimkurgular gibi 1600lerde yazlm olsa daha az aracaktm sanrm. Bir yandan da, yüz yldr robotlarla ilgili yazlan, çekilen, çizilen neredeyse her eserde karlatmz kayglarn bu incecik kitapta topluca bulunabilmesine aryorum. Robotlarla ilgili etik kayglar? Var. Robot haklar? Var. Robotlarn da duygular olduunu söyleyen aktivistler? Var. Robotlarn dünyay ele geçirecei korkusu? Var. Karel apek, ardndan gelen yazarlara yeni hiçbir ey brakmam neredeyse. Neyse ki bütün bunlar bir tiyatro oyununa sdrm; böylece Asimov, Clarke, Lem ve adlarn sralamakla bitiremeyeceim tüm yazarlar buradan alp yürümüler.Avrupann sosyal ve ekonomik yönden epey dengesiz bir döneminde yaayan; Rossumun Evrensel Robotlarn Ekim Devriminin hemen sonrasnda, memleketinin yan banda SSCB kurulmak üzereyken ve konstrüktivizm akm Dou Avrupa sanatn etkilerken yazan apek, Marksizm hakknda ne düünüyordu, robotlarn nasl yaratt, artk gerçek robotlarn çalt (ama insanlarn daha da çok çalt) dünyay görse ne düünürdü bilmem. Fakat eserinde seri üretim bantlarndan çkan, ruhsuz köleler olarak tasarlad robotlar ile bir yüzyln bilimkurgu edebiyatn besledi.- Setenay KARAÇAYncelemenin tamam için: http://www.kayiprihtim.org/portal/inc...